Effects of Some Properties of Large Termite Mound Soils on Vegetation Pattern in the Dry Dipterocarp Forest at Mae Ping National Park, Lumphun Province

The effect of some properties of large termite mound (TM) soils on vegetation pattern (composition and structure) in the dry dipterocarp forest (DDF) was conducted at MaePingNational Park, Li District, LumphunProvince during July 2008 to June 2009. Vegetation sampling was carried out at 15 termite mounds. The canonical correspondence analysis (CCA) was used to investigate the influence of TM soils on vegetation pattern.

The result showed that Macrotermes annandalei was the dominant species which established the large termite mound in the DDF. The comparison results between soil properties of  the TM and the DDF showed high significantly different in which the higher clay content was found in the TM soils than in the DDF soils (32.98 % and 16.05 % respectively, p < 0.001) and also included bulk density, soil pH and nutrient content. However, the DDF soils had significantly higher sand content than the TM soils, (53.66% and 39.53% respectively, p < 0.001). The CCA analyses clearly indicated that at the termite mounds, clay content, pH, and nutrients were positively related to vegetation pattern, in contrast, sand content and porosity had high related to the vegetation in DDF. Species diversity of vegetation at termite mounds was higher than at dry dipterocarp forest. The dominated species at the TM typically found in mixed deciduous forest and the dry evergreen forest e.g, Schleichera oleosa, Walsura trichostemon, Diospyros coaetanea, Protium serratum, Garuga pinnata, Polyalthia cerasoides,  Diospyros montana and Casearia grewiaefolia etc.

Thus the combination effects of termite activities and soil properties may play the important role on the composition and structure of the vegetation. In addition, the large termite mounds may support the high species diversity and nutrient cycling to the dry dipterocarp forest.

 

Keyword: large termite mound, termite mound soil, vegetation pattern, dry dipterocarp forest, MaePingNational Park

Download Full Version (1419 kb)

 

บทคัดย่อ

การศึกษาสมบัติบางประการของดินจอมปลวกขนาดใหญ่ที่มีอิทธิพลต่อรูปแบบสังคมพืชในป่าเต็งรัง อุทยานแห่งชาติแม่ปิง อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน ระหว่างเดือน กรกฎาคม 2551 ถึง มิถุนายน 2552 โดยการสำรวจชนิดพรรณพืชที่ขึ้นอยู่บนจอมปลวกจำนวน 15 จอม เปรียบเทียบกับสังคมพืชรอบจอมปลวกในป่าเต็งรังเพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของดินจอมปลวกต่อการกระจายของพรรณพืช ผลการศึกษาพบว่า ปลวกชนิด Macrotermes annandalei มีความเด่นมากและเป็นปลวกที่มีการสร้างจอมปลวกขนาดใหญ่ในพื้นที่ จากกิจกรรมการสร้างจอม ทำให้สมบัติของดินจอมปลวกขนาดใหญ่มีความแตกต่างจากดินป่าเต็งรัง คือ ดินจอมปลวกมีปริมาณดินเหนียวมากกว่าดินในป่าเต็งรังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (32.98 % และ 16.05 % ตามลำดับ p < 0.001) ค่าความหนาแน่นรวมของดินจอมปลวก รวมถึงค่า pH และปริมาณธาตุอาหารในดินที่มีมากกว่าดินในป่าเต็งรัง อย่างไรก็ตามปริมาณทรายในดินป่าเต็งรังมีปริมาณสูงกว่าดินจอมปลวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (53.66 % และ 39.53 % ตามลำดับ p < 0.001) และจากการจัดลำดับสังคมพืชตามการลดหลั่นของปัจจัยแวดล้อม พบว่า ปริมาณดินเหนียว และค่า pH ของดินมีความสัมพันธ์ในทางบวกมากที่สุดต่อกลุ่มพืชที่ขึ้นอยู่บนจอมปลวกขนาดใหญ่ ต่างจากจากพรรณพืชในป่าเต็งรังที่กลุ่มพืชที่พบมีความสัมพันธ์กับปริมาณทรายและความพรุนของดินในทางบวก ส่วนความหลากหลายทางชีวภาพบนจอมปลวกขนาดใหญ่มีความหลากหลายทางชนิดพรรณพืชมากกว่าในป่าเต็งรัง พรรณไม้สำคัญในชั้นเรือนยอดบนจอมปลวกส่วนใหญ่เป็นพรรณไม้ในป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้ง เช่น ตะคร้อ กัดลิ้น ล่ำตาควาย มะแฟน ตะคร้ำ กระเจียน ถ่านไฟผี และกรวยป่า เป็นต้น

ดังนั้นจากกิจกรรมของปลวกและสมบัติของดินจอมปลวกอาจส่งผลต่อโครงสร้างและองค์ประกอบพรรณพืช โดยจอมปลวกขนาดใหญ่มีส่วนสำคัญต่อการเพิ่มความหลากหลายชนิดพรรณพืช และปริมาณธาตุอาหารให้กับป่าเต็งรัง

 

คำสำคัญ: จอมปลวกขนาดใหญ่, ดินจอมปลวก, รูปแบบสังคมพืช, ป่าเต็งรัง, อุทยานแห่งชาติแม่ปิง

Download Full Version (1419 kb)