Assessment of Medicinal Plants Production Potential for Sustainable Utilization in Khao Luang Forest Park, Nakhonsawan and Uthaithani Provinces

The purposes of this study were to assess the status and site production potential of medicinal plants, and to determine the guideline for conservation and sustainable use of medicinal plants in Khao Luang forest park. The field survey and questionnaire sampling were conducted for collecting the data to analyze quantity and the quality manner. The results show that the plants and medicinal plants communities in Khao Luang forest park can be classified into 3 major types of forest community, namely dry evergreen forest, mixed deciduous, and deciduous dipterocarp forest, which could find 45 species of medicinal plants. Dracaena robusta Ridl, Nervilia aragoana, and Smilax micro-china were the highest IVI (Importance Value Index) medicinal plant of dry evergreen forest, mixed deciduous forest, and deciduous dipterocarp forest, respectively. The total production potential of medicinal plant was assessed, which showed presently at 1,459,372.97 kilograms. Ventilago denticulate, Ventilago cristata, and Stemona tuberose, which the most medicinal plants used in this area, could be potentially productive at 531,746.42, 169,021.07, and 63,218.68 kilograms. The opinions of the local people on the conservation and sustainable use of medicinal plants show that the abundant of medicinal plants have been lowering compared to the past and wildfire is the main destruction factor to the sustainable use of medicinal plants. Likewise, the local people were mostly concerned with the appropriate measures for conservation and sustainable use of medicinal plants in Khao Luang forest park could promote the natural educational learning zone and ecotourism activities. Most of local people disagreed on strict prohibition of medicinal plant picking in the forest park. However, appropriate measures such as public participatory process of policy making and planning can minimize the conflict and distrust between the regarding to the sustainable medicinal plant utilization in the forest park.

Keywords : Khao Luang forest park, Medicinal plants, Production potential of medicinal plants

Download Full Version ( 1608 kb)

 

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อประเมินศักยภาพด้านการผลิตของสมุนไพรในพื้นที่ป่าธรรมชาติของวนอุทยานเขาหลวง พร้อมทั้งศึกษาแนวทางการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากพืชสมุนไพรอย่างยั่งยืน ด้วยการวางแปลงตัวอย่างสำรวจชนิดพันธุ์พืชและเก็บแบบสอบถามจากประชากรตัวอย่างที่เป็นผู้ใช้ประโยชน์สมุนไพรทั้งทางตรงและทางอ้อม ผลการศึกษาพบว่า สังคมพืชและสมุนไพรในวนอุทยานเขาหลวงสามารถจำแนกได้ 3 ประเภท ได้แก่ สังคมป่าดิบแล้ง สังคมป่าเบญจพรรณ และสังคมป่าเต็งรัง จากการสำรวจชนิดพันธุ์พืชสมุนไพรในสังคมป่าไม้ทั้ง 3 ประเภท พบทั้งหมด 45 ชนิด ซึ่งพบพืชสมุนไพรในป่าดิบแล้ง 16 ชนิด ป่าเบญจพรรณ 20 ชนิด และป่าเต็งรัง 9 ชนิด โดยกำลังควายถึก (Dracaena robusta Ridl) บัวสันโดษ (Nervilia calcicola Kerr.) และหัวยาข้าวเย็น (Smilax glabra Wall.ex Roxb.) เป็นพืชสมุนไพรที่มีค่าดัชนีความสำคัญทางนิเวศวิทยาสูงสุดในป่าดิบแล้ง ป่า
เบญจพรรณ และป่าเต็งรังตามลำดับ สำหรับศักยภาพด้านการผลิตของสมุนไพรในวนอุทยานเขาหลวงของสังคมป่าทั้ง 3 ประเภท ณ สภาพในปัจจุบัน มีค่ารวมเท่ากับ 1,459,324.37 กิโลกรัม โดยพบว่ารางแดง (Ventilago Calyculata Willd) เป็นพืชสมุนไพรในสังคมป่าดิบแล้งที่มีกำลังผลิตสูงสุด เท่ากับ 531,746.42 กิโลกรัม เถาวัลย์เหล็ก (Ventilago calyculata Tul.) เป็นพืชสมุนไพรในสังคมป่าเบญจพรรณที่มีกำลังผลิตสูงสุด เท่ากับ 169,021.07 กิโลกรัม หนอนตายหยาก (Stemona tuberosa Lour.) เป็นพืชสมุนไพรในป่าเต็งรังที่มีกำลังผลิตสูงสุด เท่ากับ 63,218.38 กิโลกรัม ราษฎรท้องถิ่นที่ใช้ประโยชน์จากสมุนไพรมีความเห็นว่าความอุดมสมบูรณ์ของสมุนไพรลดลงจากอดีต โดยไฟป่าส่งผลต่อการทำลายทรัพยากรสมุนไพรมากสุด นอกจากนี้ชุมชนในท้องถิ่นยังให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ทรัพยากรสมุนไพรให้เป็นแหล่งเรียนรู้ทางธรรมชาติและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศมากที่สุด และไม่เห็นด้วยที่จะห้ามราษฎรเข้าไปเก็บหาสมุนไพรในป่าโดยเด็ดขาด แต่ต้องกำหนดมาตรการที่เหมาะสมในการเข้าไปเก็บหาสมุนไพรเพื่อใช้ประโยชน์ได้ พร้อมทั้งส่งเสริมการมีส่วนร่วมของราษฎรในท้องถิ่นกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการกำหนดมาตรการด้านการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์สมุนไพรในวนอุทยานเขาหลวงอย่างยั่งยืน

คำสำคัญ: วนอุทยานเขาหลวง สมุนไพร, การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยากรสมุนไพร, ศักยภาพด้านการผลิตของสมุนไพร

Download Full Version ( 1608 kb)