Analysis of land use change, root causes and potential impacts of the Lower Num Samun Sub-watershed of Nan Province

Current changes in agricultural way have resulted in serious problems of misuse of land increasingly. While the technical information to find causes, factors, and important driving forces as a motive for changing agricultural way have not much. Therefore, the aims of this study were to analyze land use change and to find out the root causes and potential impacts of land use changes in the Lower Num Samun Sub-watershed of Muang District, Nan Province. The result of land use changes was integrated with information on changes in agriculture way in which derived from focus group and in-depth interview of key informants in order to analyst the root cause of land use change by using Ishikawa diagram. The results showed that forest area had been decreasing continuously caused mainly from deforestation and land clearing for maize cultivation, whereas para rubber plantation had rapidly been increasing. The economic agricultural activities of local communities and the government policy supporting the agricultural sector were the key driving forces of land use changes. Since, most of local agriculturists mainly practice business agricultures in order to raise up their economic status, and they had more facilities in debt financing for agricultural purpose. This resulted in the expansion of agricultural area and the changes in agricultural pattern in the study area. In addition, the impacts of land use, particular in land and forest resources utilization in the upstream region may influence on local sustainable development in the future.

 

Keywords: Driving forces, Land use change, Misuse of land, Nan watershed, Root cause analysis

Download Full Version(PDF 2742 kb)

 

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงวิถีเกษตรกรรมในปัจจุบันได้ส่งผลให้เกิดปัญหาการใช้ที่ดินไม่เหมาะสมอย่างรุนแรงเพิ่มมากขึ้น ขณะที่ข้อมูลทางวิชาการที่จะค้นหาถึงสาเหตุ ปัจจัย และแรงขับเคลื่อนที่สำคัญอันเป็นเหตุจูงใจที่ทำให้เกษตรกรในท้องถิ่นเปลี่ยนแปลงวิถีเกษตรกรรมยังมีไม่มากนัก ดังนั้น การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลักษณะของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน และศึกษาสาเหตุและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินในพื้นที่บริเวณลุ่มน้ำสาขาน้ำสมุนตอนล่าง จังหวัดน่าน ผลการวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินได้ถูกนำไปวิเคราะห์ร่วมกับ ข้อมูลการเปลี่ยนแปลงวิถีเกษตรกรรมที่ได้จากการประชุมสนทนากลุ่มและการสัมภาษณ์เชิงลึกของกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก เพื่อนำมาวิเคราะห์สาเหตุที่แท้จริงและผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดินด้วยเทคนิคแผนภูมิ Ishikawa diagram ผลการศึกษา พบว่า พื้นที่ป่าไม้มีเนื้อที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยสาเหตุหลักมาจากการถูกบุกรุกและจับจองพื้นที่ป่าไม้เพื่อทำการเกษตร โดยเฉพาะการทำไร่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ขณะที่สวนยางพารามีเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว การประกอบกิจกรรมทางเกษตรเศรษฐกิจของชุมชนท้องถิ่นและนโยบายการส่งเสริมภาคเกษตรกรรมจากหน่วยงานของรัฐ เป็นแรงขับเคลื่อนที่สำคัญของการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน เนื่องจากเกษตรกรส่วนใหญ่เน้นการทำเกษตรกรรมเชิงพาณิชย์เพื่อเพิ่มฐานะทางสังคม รวมถึงการเข้าถึงแหล่งทุนที่สะดวกขึ้น ส่งผลให้เกิดการขยายตัวของพื้นที่ของเกษตรกรรมและรูปแบบของการทำเกษตรกรรมในพื้นที่ศึกษา นอกจากนี้ ผลกระทบด้านต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากการใช้ที่ดิน โดยเฉพาะการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรที่ดินและป่าไม้บนพื้นที่แหล่งต้นน้ำ อาจมีอิทธิพลต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของท้องถิ่นได้ในอนาคต

 

คำสำคัญ: แรงขับเคลื่อน การเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน การใช้ที่ดินไม่เหมาะสม ลุ่มน้ำน่าน การวิเคราะห์สาเหตุที่แท้จริง

Download Full Version(PDF 2742 kb)